• حسین‌علی رحمتی
  • نسخهٔ چاپی
  • همخوان کنید
  • دیدگاه شما

«آينده پژوهان افرادي هستند كه مقدار قابل توجهي از وقت خود را، چه با حقوق چه بي حقوق، صرف نظريه پردازي درباره آينده جامعه مي كنند. و هرچند ريشخند كردن آنها به خاطر پيش بيني هاي علنا ماورايي و به ظاهر احمقانه شان مي تواند سرگرم كننده باشد، اما بايد آينده پژوهان را جدي بگيريم؛ زيرا دركانون جنبش آينده پژوهي پول، نفوذ، قدرت سياسي، و دسترسي به الگوريتم هايي نهفته است كه به طور روزافزون بر زندگي حرفه اي، سياسي و خصوصي ما حكمراني مي كنند.» (اونيل، ۱۳۹۶: ۳۷).

🔻بيش از دو دهه است كه زندگي ما ايرانيان شاهد حضور روزافزون ميهمان خوانده / ناخوانده اي به نام فضاي مجازي شده كه با بهره گيري از فناوري اطلاعات و ارتباطات (فاوا) و بر بستر اينترنت در كشورمان جا خوش كرده است. كاربران ايراني كه ابتدا بيشتر در قالب توليد و توزيع محتوا در سايت ها و سپس وبلاگ ها و بعدتر با عضويت در نسخه هاي ساده شبكه‌هاي اجتماعي (از قبيل ياهومسنجر) به تعداد محدود با فاوا سروكار داشتند به مرور زمان و با افزايش امكانات اين فضا،‌ بر حضور خود افزودند به گونه اي كه امروزه ميليون ها ايراني هركدام به گونه اي از امكانات و فرصت هايي كه فاوا برايشان تدارك ديده استفاده مي كنند.

🔻به موازات افزايش ژرفا و پنهاي اين حضور، دغدغه هاي مربوط به تاثيرات درست و نادرست اخلاقي اين فضا نيز در بين نهادهاي رسمي و حتي خود كاربران افزايش يافته است. البته توجه جدي نهادهاي علمي و پژوهشي كشورمان به عرصه اخلاق فناوري اطلاعات و ارتباطات (اخفا)‌ متاسفانه با تاخيري چند ساله اتفاق افتاد و مشاهده خروجي مكتوب و غيرمكتوب اين مراكز نشان دهنده آن است كه در اين زمينه هنوز تا رسيدن به وضع مطلوب فاصله اي فراوان وجود دارد. به رغم تاثيرگذاري فضاي مجازي بر شكل گيري فضائل و رذائل اخلاقي، ميزان استقبال از اين فضا در كشورمان در طي سال هاي گذشته نشان گر آن است كه شهروندان براي حضور در آن منتظر تحقيقات اخلاق پژوهان در اين زمينه نمي مانند.

🔻از آنجا كه بررسي روند رو به رشد حضور ایرانیان در فضای مجازی طی دو دهه گذشته نشان مي دهد به احتمال قريب به يقين، در طي سال هاي آينده ميزان حضور فاوا، و طبيعتا پيامدهاي اخلاقي اش، در كشورمان افزايش چشمگيرتري خواهد داشت، همه افراد و نهادهايي كه نسبت به سلامت اخلاقي شهروندان كشورمان دغدغه و مسووليت دارند از هم اكنون بايستي آينده‌پژوهي درباب اين موضوع را مورد بررسی و تامل جدي و در دستور كار خود قرار دهند. چرا كه فاوا توقف نمی کند، اجازه نمی گیرد، منتظر نمی ماند، ممانعت پذير نيست، و در هر صورت تاثيرات اخلاقي مثبت و منفي خود را تداوم خواهد بخشيد.

پاسخ دهید