مصاحبه‌ای مکتوب با بنده در باره نهاد مرجعیت در صفحه ۱۲ تا ۱۴ شماره ۳۵۱ هفته‌نامه حریم امام در تاریخ ۱۳ دی ۱۳۹۷ با عنوان “پیشینه حکم وجوب تقلید از اعلم به مدرسه حله برمی‌گردد” منتشر شده است.

محورهای اصلی این مصاحبه چنین است:

• عوامل و زمینه‌های روایی و فقهی پیدایش نهاد مرجعیت، نخستین کاربرد این اصطلاح، نخستین مجتهدان ملقب به این عنوان.

• کارکرد محوّل نهاد مرجعیت برای برآوردن نیاز مقلدان و مکلفان شیعه در عمل به احکام شرعی

• کارکرد محقق نهاد مرجعیت در پنج زمینه علمی و آموزشی؛ هویت‌بخشی به  سازمان روحانیت (با ذکر مثالی از حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی در اجرای ماده دوم قانون متحد الشکل نمودن البسه اتباع ایران در داخله مملکت)؛ اجتماعی (با ذکر یک مثال از دسته عزاداری یهودی‌های تهران در ماجرای رحلت آقاسید ابوالحسن اصفهانی در سال ۱۳۶۵ ق.)؛ کارکرد سیاسی و کارکرد فرهنگی و ارشادی.

• چرایی پرداختن به تاریخ‌نگاری مرجعیت، شامل تهیه گزارشی مستند در باره نقش و کارکرد این نهاد و سیر تحول آن، استخراج انبوه اطلاعات موجود در اسناد و کتاب‌ها، فهم چگونگی به دست آمدن و فعال شدن ظرفیت نهاد مرجعیت در پیروزی انقلاب اسلامی و شناخت هویت صنفی مرجعیت.

• بایسته‌های تاریخ‌نگاری مرجعیت، شامل: مشخص ساختن تبار دانشی تاریخ‌نگاری مرجعیت، همه‌جانبه‌نگری (توجه به محورهایی مانند: روند انتخاب مراجع تقلید، فعالیت‌های مرتبط با تثبیت مرجعیت یک مرجع و یا گسترش دایره نفوذ مرجعیت وی، بیوت مراجع، ارتباط مرجعیت با علمای بلاد و وجوه روحانیان و طلبه‌ها، وجوهات شرعی و سازوکار دریافت و نگهداری و مصرف آن، تعامل انگیزه فردی و درخواست پیرامونی برای قرار گرفتن در مسیر مرجعیت، ساختار دستگاه‌های مرجعیت و شؤون و وظایف مسؤولان و کارکنان آن، تفاوت‌ها و تشابه‌های دو حوزه مرجع‌خیز نجف و قم، مناسبات قدرت‌های سیاسی و تعاملات دستگاه‌های سیاسی و امنیتی با دستگاه مرجعیت، تأثیر قومیت‌ها در گرایش به یک مرجع تقلید، مقاومت‌های اجتماعی در برابر مرجعیت (با ذکر خاطره‌ای از زبان شهید مطهری در زمینه مخالفت بازاریان تهران با هزینه کردن وجوهات پرداختی آن‌ها برای آموزش زبان انگلیسی به طلاب)؛ وفاداری به صدق تاریخی و پرهیز از تحمیل تمایلات امروزی به گذشته؛ و سرانجام بهره‌گیری از روش‌های مناسب گردآوری و پردازش اطلاعات.

متن این مصاحبه در اینجا در دسترس است.

پاسخ دهید