• محسن الویری
  • نسخهٔ چاپی
  • همخوان کنید
  • دیدگاه شما

امشب جلسه دفاعیه رساله سطح سه آقای نصرالله رزاقی در مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه با عنوان «علل سقوط فاطمیان در مصر» برگزار شد. راهنمایی این رساله بر عهده بنده بود و آقایان دکتر سیدحسین فلاح‌زاده و حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر حمیدرضا مطهری به ترتیب مشاوره و داوری آن را بر عهده داشتند.

در این پایان‌نامه پس از مباحث متعارف مقدماتی، ابتدا دیدگاه قرآنی در باره انحطاط دولت‌ها و تمدن‌ها و نیز نظریه‌های انحطاط در آرای ابن‌خلدون، آرنولد توین‌بی و ویل دورانت مرور شده و سپس گزارشی در باره شکل‌گیری و ساختار خلافت فاطمیان (حکومت: ۲۹۷ ـ ۵۶۷ ق.) ارائه شده است. علل سقوط فاطمیان که محور اصلی پایان‌نامه است در سه دسته عوامل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است و طی آن از دست رفتن وجاهت مردمی، فرقه‎‌گرایی، و از دست دادن نفوذ تبلیغی در میان مردم در زمره مهمترین عوامل فرهنگی و نیز اختلافات سیاسی در بالاترین سطوح حاکمیت، قدرت یافتن زنان در دربار خلافت، ناکارآمدی در حفظ یک روابط خارجی موفق به ویژه همسایگان، جنگهای صلیبی، ضعف مدیریت و هرج و مرج ناشی از آن، و از دست رفتن مشروعیت خلافت در شمار مهمترین عوامل سیاسی و همچنین پاره‌ای حوادث طبیعی، قطع ارتباطات تجاری و نابسامانی معیشت مردم در عداد مهمترین عوامل اقتصادی سقوط فاطمیان و روی کار آمدن صلاح‌الدین ایوبی معرفی شده است.

پایان‌نامه‌ها و رساله‌هایی با چنین موضوع‌هایی وجه کاربردی دانش تاریخ را رونق می‌بخشد و می‌تواند پاره‌ای تجربیات تاریخی را در دسترس مردم و حکمرانان قرار دهد.

پاسخ دهید